Angelique Guillot-Ławnik

radca prawny

Opis.
[Więcej >>>]

Wnieś odwołanie od decyzji +48 502 358 833

Kobiety na działalności znowu na celowniku ZUS

Angelique Guillot-Ławnik08 listopada 2020Komentarze (0)

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, możemy to śmiało stwierdzić, permanentnie ma na celowniku przedsiębiorcze kobiety, które sferę życia zawodowego próbują godzić z macierzyństwem. 

Organ rentowy wszczyna kontrolę, podejrzewając zakładające własną działalność kobiety, ale również te, które ją prowadzą dobrych parę lat, że wykorzystując system zabezpieczenia społecznego „wyłudzają świadczenia” związane z macierzyństwem.

Kontrole oczywiście najczęściej dotyczą momentu kiedy kobiety–matki przebywają na zasiłkach chorobowych, macierzyńskich czy opiekuńczych.

Kobiety na działalności znowu na celowniku ZUS

Wiele działalności jest rzeczywiście fikcją

Nie da się ukryć, choćby biorąc pod uwagę statystyki pokazujące liczbę wygranych przez ZUS przed sądem powszechnym spraw o podleganie ubezpieczeniom społecznym, bądź o podstawę wymiaru składek, iż cześć działalności niestety jest fikcyjnych, a matki działaczki świadomie założyły taką działalność tylko po to by pobrać świadczenia za długotrwały okres związany z rodzicielstwem.

Takie działania doprowadziły do pokrzywdzenia – poprzez wrzucenie do jednego worka wszystkich przedsiębiorczych matek, które faktycznie prowadzą działalność gospodarczą i w sposób pełni uprawniony dokonały wyboru zadeklarowanej podstawy wymiaru składek!

Kontrola Organu rentowego w zakresie weryfikowania czy działalność gospodarcza jest prowadzona faktycznie, to częsta praktyka w szczególności, gdy niedługo po rozpoczęciu wykonywania działalności, lub po zadeklarowaniu wyższej, niż minimum ustawowe, podstawy wymiaru składek – przedsiębiorca przechodzi na zwolnienie lekarskie i pobiera zasiłek chorobowy lub macierzyński lub na przemian zasiłki chorobowy i macierzyński w związku z kolejnymi ciążami.

Co więcej, ZUS niekiedy kilkukrotnie kontroluje tych samych przedsiębiorców w związku z pobieraniem kolejnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego za kolejne okresy. 

Co zrobić w przypadku zawiadomienia o kontroli z ZUS?

Drogie Kobiety! – przedsiębiorcze mamy w związku z otrzymaniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, pomimo obaw i lęku należy podejść do tego na spokojnie, chyba że rzeczywiście ma się coś na sumieniu np. nie prowadziło się działalności w ogóle tzn. nie podejmowało się jakichkolwiek faktycznych działań.

Wszystkie pozostałe nie mają się czego obawiać – muszą podjąć „pokojową współpracę’ z Organem.

Jak przebiega kontrola ZUSu

W toku kontroli czyli tzw. postępowania wyjaśniającego przed komórką merytoryczną ZUS czyli Wydziałem Ubezpieczeń i Składek należy przedstawić dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności w kontrolowanym przez ZUS okresie i w sposób pisemny udzielić stosownych wyjaśnień oraz odpowiedzi na jego zapytania.

Organ ceni sprawną i uczciwą współprace i wymianę stanowisk. Jeżeli kontrola dotyczy okresu na którym były pobierane zasiłki należy wykazać, że działalność nie była czynnie prowadzona, bowiem w trakcie pobierania zasiłku chorobowego zabraniały tego przepisy, ponadto pobierania zasiłku macierzyńskiego wcale nie musi być wykorzystany na prowadzenie działalności, ale także nie ma przepisów które by tego zabraniały lub nakazywały zawieszenie działalności gospodarczej.

Pomimo istnienia wielu nieprawidłowości najczęściej jest tak, iż najbardziej pokrzywdzone są te przedsiębiorcze kobiety, które uczciwie pracują, a splot okoliczności mogłoby się wydawać wskazuje, że mogło dojść do nieprawidłowości do których rzeczywiście nie doszło.

Z życia wzięte

W odniesieniu do powyższego najpopularniejsze sprawy jakie trafiają do mojej Kancelari w tym zakresie:

– nie uznanie przez ZUS podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę bądź z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej tzn. ZUS uważa że nie pracowałyśmy wcale u naszego pracodawcy bądż nie wykonywałyśmy żadnych czynności związanych z naszą działalnością, zaś złożona dokumentacja została wytworzona na potrzeby przekonania Organu rentowego, że było inaczej;

– sprawy dotyczące podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej związane z drobnymi błędami popełnianymi przez księgowe lub przez same przedsiębiorczynie, co w konsekwencji rodzi skutki wypadnięcia z tego ubezpieczenia i braku prawa do świadczeń lub przerwania ich wypłaty z wysokiej podstawy wymiaru;

– podważania wysokości wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, ustalonego pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem;

– po zawieszaniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę ograniczanie przez ZUS w sposób nieuprawniony podstaw wymiaru zasiłków;

– „wyłapanie” przez ZUS czynności, które przedsiębiorca czynił będąc na zasiłku jako powód do odmowy prawa do niego bądź zobowiązania do jego zwrotu.

W konsekwencji powyższego odmowa bądź ograniczenie wysokości należnych zasiłków lub decyzje zobowiązujące do zwrotu nienależnych zasiłków. 

Skontaktuj się!

Jeżeli jesteś w takiej sytuacji, gubisz się w skomplikowanych przepisach prawa ubezpieczeń społecznych, dokonałaś drobnej omyłki, której konsekwencją jest zobowiązanie do zwrotu ogromnych sum pieniężnych, albo nic tak naprawdę nie zrobiłaś ale interpretacja ZUS jest taka, a nie inna, a akurat dla Twojego stanu faktycznego – niekorzystna – jestem po to aby Ci pomóc.

Zdjęcie w treści: Xavier Mouton Photographie on Unsplash

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 502 358 833
e-mail: kancelaria.lawnik@gmail.com

Zaległości w ZUSie, o których nie wiedziałeś

Angelique Guillot-Ławnik06 listopada 2020Komentarze (0)

MASZ ZALEGŁOŚCI W ZUSIE, O KTÓRYCH PRZEZ JAKIŚ DŁUŻSZY
OKRES CZASU NIE MIAŁEŚ ŚWIADOMOŚCI – ZAPRASZAMY DO LEKTURY

Nie wszyscy przedsiębiorcy opłacają na czas składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Organ rentowy z uwagi na obowiązujący przepis art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mówiący, iż to na płatnika składek został scedowany obowiązek obliczania, potrącania, rozliczania oraz opłacania należnych składek – nie przesyła do zadłużonych upomnień czy wezwań do zapłaty – upominając się o „swoje” w dowolnym czasie po przeprowadzeniu kontroli konta, najczęściej jak już…

Zaległości w ZUSie są spore.

W takiej sytuacji, kiedy dług już osiągnął znaczne rozmiary, a ZUS domaga się jego wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, najlepszym wyjściem z sytuacji jest próba polubownego ułożenia się z instytucją.

Największą grupą zadłużonych przedsiębiorców stanowią najmniejsze jednoosobowe firmy. Kolejna grupa to firmy zatrudniające do 20 pracowników. Te dane świadczą o braku płynności finansowej tych małych podmiotów gospodarczych, dlatego w ich kierunku najbardziej jest kierowane są moje słowa.

Niestety z zadłużeniem, jeśli faktycznie ono występuje, nie jesteśmy w stanie nic zrobić w sensie, że ono zniknie, bo na przykład Organ je umorzy mając na względzie zaistniałą naszą trudną sytuację.

Pomimo istnienia regulacji prawnej dotyczącej możliwości wnioskowania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie posiadanego zadłużenia z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności – moja praktyka pokazuje mi, iż jest to przepis martwy, bowiem nie spotkałam się jeszcze, żeby ZUS coś komuś umorzył.

Można ewentualnie dokonać ustaleń czy nie może być mowy o przedawnieniu, jednak w ostatnim okresie Zakład pilnuje, aby do sytuacji przedawnienia nie dochodziło. 

Zaległości w ZUSie - ręka nad wodą szuka ratunku

Rozłożenie zaległości w ZUS na raty

Przedsiębiorcy, którzy posiadają zaległości w ZUS mogą ubiegać się o rozłożenie długu na raty. Niestety ale jest to najkorzystniejsza droga wyjścia z tejże trudnej sytuacji.

Należy złożyć wniosek (wcale nie prosty i czywisty) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty.

Im szybciej przedsiębiorca złoży taki wniosek tym szybciej zostanie wstrzymane naliczanie odsetek od niezapłaconych składek, bo już od chwili złożenia wniosku.

Jeśli ZUS zgodzi się na rozłożenie na raty to automatycznie zostają wstrzymane ewentualne postępowania egzekucyjne nałożone wcześniej na daną firmę.

W takim przypadku ZUS stosuje opłatę prolongacyjną w zamian za naliczanie odsetek. Jest ona niższa o połowę w stosunku do ustawowych odsetek, jednak trzeba pamiętać, iż jest naliczana do każdej raty.

W przypadku kiedy przedsiębiorca prowadzi firmę jednoosobową i zaległości wynikają z niepłacenia składek ZUS wyłącznie za siebie, przedsiębiorca może prosić o rozbicie całego zadłużenia,  kiedy opłaci bieżące składki tj. za miesiąc wcześniejszy i bieżący w chwili podpisywania umowy o rozłożenie na raty.

O wiele gorzej sytuacja prezentuje się kiedy firma zatrudnia pracowników i zaległości dotyczą tych pracowników. W takiej sytuacji ZUS nie godzi się na rozłożenie na raty zaległości dotyczącej składki emerytalnej i zdrowotnej za pracowników.

Znacznie ma indywidualna sytuacja firmy

Każda firma ma inną sytuację, inną przyczynę źródłową niepłacenia regularnie składek i dlatego spotykamy się z różnymi decyzjami ZUS-u co do zgody, bądź nie, na rozłożenie zaległości na raty.

W sytuacji, gdy trudna sytuacja finansowa firmy nie pozwala na spłatę długu jednorazowo, szansą na uniknięcie dalszych przykrych skutków (tj. narastania długu wraz z odsetkami) w związku z odkładaniem terminu spłaty jest właśnie wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o rozłożenie zobowiązania na raty.

I w tym zakresie moja praktyka obrazuje, iż przedsiębiorcy także zgodę otrzymują. Zakłąd chętnie podpisuje tzw. układ ratalny czyli umowę o rozłożenie długu na raty. 

Główną korzyścią takiej reakcji dla przedsiębiorcy są mniejsze koszty obsługi zadłużenia. Jeżeli ZUS wyrazi zgodę się na spłatę w ratach, wnioskodawca uniknie naliczania kolejnych odsetek za zwłokę. Wniosek należy złożyć jak najszybciej, ponieważ wstrzymanie naliczania odsetek następuje od dnia wpływu wniosku do ZUS.

Zgoda na rozłożenie zaległości na raty dodatkowo oznacza dla przedsiębiorcy zawieszenie prowadzonych już w stosunku do tego zadłużenia postępowań egzekucyjnych. Po zgodnej z umową z ZUS spłacie zadłużenia, postępowanie egzekucyjne ulegnie umorzeniu.

Przedsiębiorca sam proponuje harmonogram spłat zgodnie z aktualnymi możliwościami zarobkowymi. Dzięki takiemu rozwiązaniu, on sam, po przeanalizowaniu swojej sytuacji finansowej może określić ilość i wysokość rat oraz zaproponować termin ich spłaty.

Najlepszą pomocą w przygotowaniu kompletnego wniosku do Zakładu z punktu widzenia formalno technicznego – jest konsultacja z księgową, nie do każdej sprawy będą potrzebne tożsame dokumenty księgowe, bilanse itp. 

Uwaga na błędy we wniosku
o rozłożenie zaległości w ZUS na raty

Wniosek nieprawidłowo wypełniony przedłuża procedurę, bo Zakład wzywa do jego uzupełnienia. We wniosku tym należy zawrzeć informacje, o jakie zadłużenie chodzi (tytuł zadłużenia), o jego wartości oraz za jaki okres powstało.

Konieczne jest również wskazanie przyczyny zaprzestania opłacania należności oraz przyczyny braku możliwości jednorazowej spłaty zaległości (np. bieżąca sytuacja finansowa, rodzinna, osobista).

W załącznikach do wniosku preferowane jest załączenie dokumentów potwierdzających nasze twierdzenia np. sytuację finansową firmy oraz historii korzystania z ewentualnej pomocy publicznej.

Wniosek w formie pisemnej przedsiębiorca może złożyć osobiście w placówce ZUS lub drogą pocztową. Można również skorzystać z elektronicznej wysyłki za pośrednictwem Elektronicznego Urzędu Podawczego lub platformy ePUAP.

Wniosek rozpatrywany jest w terminie 14 dni od daty skompletowania dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia sprawy.

Decyzja jest wydawana nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku. Jeżeli ZUS wyda pozytywną odpowiedź, z przedsiębiorcą podpisywana jest umowa cywilno-prawna, w której określony jest m.in. harmonogram spłaty zadłużenia z tytułu składek tzw. układ ratalny.

Przedsiębiorca zobowiązany jest wówczas do bezwzględnego trzymania się wyznaczonych w umowie terminów. W razie naruszenia warunków umowy np. nieopłacenia kolejnych dwóch rat w wyznaczonych terminach – może dojść do jej zerwania, a to oznacza dla przedsiębiorcy, że zostanie on poddany egzekucyjnemu dochodzeniu niepłaconych należności, a kolejna zgoda na układ ratalny może już nie być tak łatwa do uzyskania.

Sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

W związku z powstałym zadłużeniem względem Zakładu możemy wpaść w jeszcze jedną pułapkę – mianowicie Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wystąpić do właściwego Sądu z wnioskiem o orzeczenie wobec dłużnika sankcji tzw. „kary” w przedmiocie orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na określony czas.

Organ rentowy coraz chętniej korzysta z możliwości zawartej w art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe, aby w pewien sposób przymusić dłużnika do regularnego i bieżącego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

W toku wszczętego postępowania o rozłożenie zadłużenia na raty, ZUS wycofuje przedmiotowy wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli Płatnik składek zawrze powyżej omawiany układ ratalny.

Jest to o tyle dolegliwa dla przedsiębiorcy sankcja, gdyż pozbawia na określony w Postanowieniu przez Sąd okres możliwości legalnego prowadzenia działalności gospodarczej.

Jednakże zanim Organ wystąpi do Sądu z wnioskiem o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, najpierw przeprowadza postępowanie wyjaśniające celem ustalenia czy zachodzą przesłanki do wszczęcia przedmiotowego postępowania przed właściwym Sądem Rejonowym, mi.in ustala czy jest jeszcze co najmniej drugi wierzyciel publicznoprawny.

Kontaktuje się także z dłużnikiem informując go o aktualnym stanie zaległości.

Skontaktuj się!

Jeśli posiadasz zadłużenie w ZUS i nie wiesz jak z tego wybrnąć, ponadto jeśli Zakład wystąpił z wnioskiem o orzeczenie wobec Ciebie, jako przedsiębiorcy zakazu prowadzenia działalności gospodarczej zapraszam Cię do kontaktu celem pomocy w rozwiązaniu problemu, jak również pomocy w przygotowaniu wniosku o UKŁAD RATALNY.

Zdjęcie w treści: Ian on Unsplash

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 502 358 833
e-mail: kancelaria.lawnik@gmail.com

Z tego artykułu dowiesz się, dlaczego „profilaktyka biznesu” jest najlepszym sposobem na brak w przyszłości kłopotów z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Posłuchaj…

Co robi Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
kiedy zderza się z niewypłacalną spółką kapitałową?

Zainicjuje i przeprowadzi postępowanie administracyjne celem przeniesienia odpowiedzialości za nieopłacone należności względem ZUS na członków jej zarządu. 

Odpowiedzialność członków zarządu spółki kapitałowej prawa handlowego wynika z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który odsyła do art. 116 Ordynacji podatkowej, a który to z kolei stanowi, że za zaległości podatkowe (za takie uważane są również zobowiązania – składki wobec ZUS) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialności w organizacji, spółki akcyjnej oraz spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że:

  • we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające jego ogłoszeniu  (postępowanie układowe mające na celu dojście do porozumienia pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami),
  • nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy.

Spółka kapitałowa prawa handlowego (w/w jej formy) jest jedną z popularnych (jak nie najpopularniejszą) formą prowadzenia działalności gospodarczej, jest odrębnym bytem prawnym posiadającym osobowość prawną, posiada własny majątek czyli kapitał, za swoje zobowiązania sama ponosi odpowiedzialność z wyłączeniem wspólników.

Do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania ustanowiony zostaje zarząd.

Jednakże powołane powyżej przepisy stanową wyjątek od „samodzielności spółki”, a zarazem zabezpieczenie dla wierzycieli (m.in. ZUS z tytułu składek) w przypadku nieprawidłowego prowadzenia spraw spółki i jej funkcjonowania – przerzucając odpowiedzialność na członków zarządu.

Odpowiedzialnosc czlonkow zarzadu spolki kapitalowej wobec zakladu ubezpieczeń spolecznych

Ustalenia ZUS

Przechodząc do sedna tematu czyli odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej prawa handlowego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (jednostki organizacyjnej administracji państwowej realizującej zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych) z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, z różnych tytułów stanowiących tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym, konieczne jest ustalenie przez organ, że:

  • zobowiązania te powstały w okresie pełnienia przez niego obowiązków jako członka zarządu, a 
  • egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna tzn. powstały przeszkody w jej realizacji np. całkowity brak majątku bądź np. inny wierzyciel wszczął wcześniej postępowanie upadłościowe przed właściwym sądem. 

Jeżeli dojdzie do ustalenia którejś z powyżej wskazanych przesłanek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 108 § 1 wspominanej Ordynacji podatkowej (który stanowi, iż o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji) wydaje decyzję obciążającą członka (członków) zobowiązaniami spółki z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Najczęściej do zakresu zobowiązania doliczane są również odsetki ustawowe za zwłokę naliczane na dzień wydania decyzji wraz z informacją, że będą naliczane do dnia uregulowania zobowiązania. 

Przedmiotowa decyzja wskazuje:

  • całą sumę zadłużenia, 
  • obliczone na dzień wydania decyzji odsetki,

 a w dalszej części

  • rozbija dług wskazując zobowiązanie na poszczególne fundusze powyżej wymienione.

Ustawodawca poprzez odesłanie zawarte w art. 31 ustawy systemowej określił odpowiedzialność członków zarządu spółki kapitałowej za zaległości z tytułu składek analogicznie do uregulowanej w art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.

Powołana norma prawna przed wydaniem decyzji obciąża Zakład wykazaniem bezskuteczności prowadzonej egzekucji, zaś jeśli doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i są wątpliwości do co prawidłowości jego złożenia w ustawowym terminie to także wykazanie tejże okoliczności.

Przeczytaj też: Odwołanie od decyzji ZUS

Członek zarządu może uwolnić się od tej odpowiedzialności gdy zdoła udowodnić, że fakt nie zgłoszenia upadłości lub brak wszczęcia postępowania układowego nie nastąpił z jego winy (wypadek, ciężka choroba, nadzwyczajne zdarzenie losowe bądź rodzinne będące powodem nie brania udziału w czynnościach zarządu i pozbawienie możliwości faktycznego powzięcia wiadomości o wystąpieniu przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości).

Zgodnie z wyrokiem NSA z 06.03.2003r. sygn. akt SA/Bd 85/03 do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o. o. organ podatkowy zobowiązany jest wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa już na członku zarządu.

Oznacza to, że jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się w całości lub w części bezskuteczna, członek zarządu odpowiada za zaległości składkowe całym swoim majątkiem czyli Zakład może wydać decyzję przenoszącą zobowiązanie względem jego ze spółki na członka zarządu i na jej mocy dochodzić należnych zaległości w trybie egzekucji administracyjnej.

Uważaj na upływ terminu

W przypadku zaistnienia takiej sytuacji i otrzymania przez członka zarządu decyzji ZUS należy się od niej odwołać do Sądu powszechnego. Jednakże dalsza część artykułu zobrazuje, iż często jest już za późno na uratowanie sprawy, wobec zaniedbań bieżących i braku konsultacji w trakcie prowadzenia spraw Spółki

Odnosząc się do praktyki w tej tematyce najczęściej występującymi zarzutami do wydanych w takim przedmiocie decyzji jest:

  • brak wykazania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż przeprowadził on bezskuteczną egzekucję z majątku spółki, oraz 
  • to że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony albo nie został złożony w odpowiednim terminie z przyczyn zawinionych przez zarząd.

Odwołanie do sądu

W odwołaniach do sądu pierwszej instancji mogą być podnoszone przeróżne okoliczności usprawiedliwiające fakt złożenia wniosku po terminie, oczywiście w zależności od stanu sprawy m.in. nie poinformowanie przez księgowość o zaistnieniu stanu niewypłacalności spółki, prowadzenie jeszcze negocjacji handlowych z partnerami, których celem było np. dokapitalizowanie spółki, oczekiwanie na spłatę zobowiązań zaległych przez kontrahentów itp. 

Ten wątek jest na tyle ciekawy, że poddawany był pod rozważania Sadu Najwyższego, którego linia orzecznicza w tym przedmiocie jest jednolita. Jego zdaniem od obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie zwalnia nadzieja na uzyskanie wpływów lub zysków.

Okoliczności te nie prowadzą do uwolnienia członka zarządu spółki od subsydiarnej odpowiedzialności za zaległości składkowe spółki względem ZUS.

Subiektywna ocena sytuacji majątkowej spółki nie świadczy o braku winy – gdyż on może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych obiektywnie przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań.

Powołanie się jako okoliczność usprawiedliwiająca na prowadzenie pertraktacji handlowych ze swoimi kontrahentami w celu naprawienia kondycji finansowej spółki nie wyłącza w świetle obowiązujących przepisów odpowiedzialności członka zarządu za zaległości względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 

Kolejno często występującym zarzutem w razie wydania decyzji przenoszącej odpowiedzialność spółki na członka zarządu jest zarzut nie wykazania przez ZUS bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Nie ma znaczenia dla odpowiedzialności członka zarządu okoliczność, jak ZUS prowadził uprzednio postępowanie egzekucyjne wobec spółki, nawet jeśli robił to w sposób niestaranny lub opieszały, albo w ogóle nic nie robił z uwagi na powzięcie wiadomości o postępowaniu upadłościowym przed sądem. 

Zgodnie z orzecznictwem sądowym (wyrok NSA z dnia 07.12.2005r., sygn. akt I FSK 725/05, wyrok SN z dnia 21.05.2002r. sygn. akt III RN 67/01) postępowanie upadłościowe jest określane mianem „egzekucji uniwersalnej” przeprowadzenie której ma na celu zaspokojenie wierzycieli z całego majątku dłużnika. Brak zaspokojenia zaległości składkowych w ramach przeprowadzonego postępowania upadłościowego bezspornie świadczy o zaistnieniu bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Z chwilą rozpoczęcia postępowania upadłościowego indywidualny wierzyciel nie może wszcząć ani prowadzić odrębnej egzekucji. W sytuacji gdy wobec spółki było prowadzone postępowanie upadłościowe w którym dokonano podziału masy upadłości i roszczenie organu rentowego zostało zaspokojone tylko w części to można przyjąć spełnienie przesłanki „bezskuteczności egzekucji”. Chodzi o fakt zgłoszenia przez Zakład do masy upadłości nieopłaconych należności oraz o uwzględnienie ich przez syndyka na liście wierzytelności. 

Zaniechanie więc przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzenia pełnej egzekucji do ogłoszenia upadłości nie stanowi warunku wydania później decyzji o odpowiedzialności członków zarządu za składki nieopłacone przez spółkę.

Warunkiem odpowiedzialności członków zarządu za nieopłacone składki jest stwierdzenie bezskuteczności ich egzekucji przed wydaniem decyzji.

Nie można powoływać się na zarzut w postępowaniu odwoławczym, iż ZUS nie prowadził egzekucji skoro zgłosił wierzytelności składkowe do postępowania upadłościowego, a inne postępowanie nie było możliwe. Pojęcie bezskutecznej egzekucji zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej obejmuje także niezaspokojone należności składkowe w postępowaniu upadłościowym.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 04.12.2008r. sygn. akt II UZP 6/08 przyjął, że przeniesienie odpowiedzialności za składki względem ZUS na członków zarządu spółki kapitałowej jest możliwe także po ustaniu bytu prawnego przez spółkę wskutek ukończenia postępowania upadłościowego i wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec zakończenia przedmiotowego postępowania zbędnym było wykazanie przez ZUS bezskuteczności egzekucji z majątku spółki w innym trybie. 

W okresie od wydania przez właściwy Sąd Rejonowy postanowienia o wszczęciu postępowania upadłościowego do momentu wydania postanowienia o jego zakończeni ZUS nie wydaje decyzji odnośnie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki kapitałowej na członków jej zarządu. 

Dość częstym zjawiskiem skutkującym koniecznością zakończenia bytu prawnego spółek są duże kilkudziesięciotysięczne zadłużenia na ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.

W opisanym powyżej problemie bieżące prawidłowe działanie i „tzw. profilaktyka biznesu” są najlepszym rozwiązaniem na brak w przyszłości kłopotów z ZUS.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 502 358 833
e-mail: kancelaria.lawnik@gmail.com

… czyli obejście prawa celem uzyskania korzyści
z ubezpieczenia chorobowego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ingeruje w zasadę swobody kształtowania postanowień umownych pomiędzy stronami stosunku pracy połączoną z możliwością w sposób wydawałoby się łatwy podejmowania działań zgodnych z literą prawa i w konsekwencji swobodnego ustalania m.in. wysokości wynagrodzenia za pracę, w sytuacji kiedy domagamy się roszczeń o wypłatę zasiłków z ubezpieczenia chorobowego.

Zgodnie z art. 18 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy.

Zgodnie z art. 20 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i na ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego.

Przychód w rozumieniu powyżej wskazanym to wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne tj. np. wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, dodatki, nagrody, premie, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop czyli tzw. wszystkie składniki wynagrodzenia.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne

Swoboda kształtowania wynagrodzenia

Podstawową zasadą prawa pracy jest swoboda kształtowania wynagrodzenia pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem. Oczywistym jest, iż płaca powinna mieć bezpośredni związek z pracą, a każdy pracownik powinien otrzymywać wynagrodzenie za prace odpowiednie do jej rodzaju, ilości i jakości.

Ponadto wynagodzenie powinno być godziwe tzn. odpowiadać miernikom rynkowym dla danego zawodu bądź wykonywanych czynności w zależności od regionu i jego rozwoju gospodarczego i wielkości miasta w którym żyjemy.

W myśl art. 78 § 1 Kodeksu pracy wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy, kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało zarówno ilość jak i jakość świadczonej pracy.

Jednakże z uwagi na dość ścisłe powiązanie prawa pracy z prawem ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych niestety może ingerować w zasadę swobody kształtowania wynagrodzenia.

Organ rentowy jeżeli poweźmie  jakąkolwiek wątpliwość związaną z ustalonym wynagrodzeniem może badać tytuł zawarcia umowy o pracę, ważność jej poszczególnych postanowień w tym wysokości ustalonego wynagrodzenia, które ma wpływ na podstawę wymiaru składek, a co za tym idzie na wysokość wypłacanych zasiłków z ubezpieczenia chorobowego, gdyż podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownika.

Zobacz również: Odwołanie od decyzji ZUS >>

W przypadku powzięcia jakiejkolwiek wątpliwości z ustalonym wynagrodzeniem, najczęściej po złożeniu wniosku o wypłatę świadczenia chorobowego za dłuższy okres, ZUS może przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające i jeżeli w jego wyniku ustali, a zazwyczaj niestety do takich przekonań dochodzi, iż strony umowy o pracę ustaliły w niej korzystniejsze warunki wynagrodzenia tylko na potrzeby uzyskania w niedalekiej przyszłości podwyższonych świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez pracownika – może wydając decyzję zakwestionować wysokość ustalonego wynagrodzenia za pracę.

Podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem powinno stanowić wynagrodzenie godziwe więc należne, właściwe, odpowiednie, zachowujące cechy ekwiwalentności względem pracy.

Zasada solidaryzmu społecznego jako zasada prawa ubezpieczeń społecznych, wymaga by płaca stanowiąca jednocześnie podstawę wymiaru składki nie była ustalana ponad granice płacy słusznej i zapewniającej godziwe utrzymanie.

Mamy tu do czynienia z mnogością pojęć nieostrych, które ZUS zawsze interpretuje na swoją korzyść posądzając wręcz każdego o manipulacyjne podwyższanie wynagrodzeń celem uzyskania wyższych świadczeń.

Uzgodnienia stron umowy dotyczące wynagradzania
za pracę mogą być nieważne

Jeżeli Zakład po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego stwierdzi, iż ustalone wynagrodzenie zmierza do uzyskania przez pracownika „wysokich” świadczeń z tytułu niezdolności do pracy – może uznać uzgodnienia stron umowy dotyczące wynagradzania za pracę za nieważne wskazując za podstawę prawną art. 300 Kodeksu Pracy w związku z przepisami Kodeksu Cywilnego.

I w takiej sytuacji wydaje decyzję ustalającą, że podstawę wymiaru składek  stanowi wynagrodzenie w kwocie niższej np. poprzednio wypłacane przed jego zmianą, bądź w wysokości takiej jak otrzymują inni pracownicy tego samego pracodawcy na podobnych stanowiskach lub w wysokości minimalnego wynagrodzenia krajowego.

Skutkiem tego jest obniżenie wszystkich świadczeń wypłacanych ubezpieczonemu.

Organ rentowy najczęściej kwestionuje zapisy umowy dotyczące wynagrodzenia pracownika – kobiety będącej w stanie ciąży w przypadku kiedy zmiana wynagrodzenia następuje przed uzyskaniem prawa do świadczeń tj. zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego, a wynagrodzenie pozostaje w dysproporcji do wcześniejszych poborów lub wynagrodzeń innych pracowników.

Procedura w przypadku powzięcia jakiejkolwiek
wątpliwości przez ZUS, co do ważności postanowień
umowy o pracę dotyczących wynagrodzenia.

Najczęściej występującym bodźcem dla zakładu jest roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego dla ubezpieczonej-pracownicy.

Za każdym razem w wydziale ubezpieczeń i składek czyli wydziale merytorycznym- dokonywana jest analiza danych zawartych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS na dzień zgłoszenia przez płatnika ubezpieczonej, z jakiego tytułu (umowa o pracę, zlecenie itp.), jakie dokumenty rozliczeniowe zostały złożone, z jaką wykazaną podstawą wymiaru składek od początku zgłoszenia, wysokość wymiaru etatu zatrudnienia. 

[Przykładowy ZUS RCA z wykazaną podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości np.: od 02/2014r. do 07/2015r. – 1914,06 zł; za 08/2015r. – 3918,85 zł, za 09/2015 – 2264,83 zł, za m-ce od 10/2015r. do 11/2015r. – 0,00 zł. (ostatni miesiąc wykazuje 0 gdyż jest to już okres zgłoszenia roszczenia o wypłatę zasiłku z ZUS, natomiast za miesiąc wrzesień też jest już inna kwota, bowiem pomniejszona jest o okres w którym ubezpieczona przebywała na zwolnieniu lekarskim – przez pierwsze 33 dni pracodawca wypłaca wynagrodzenie z tytułu niezdolności do pracy)].

Z systemu dowiadujemy się najczęściej także o tym, iż dochodzi do zmiany wymiaru czasu pracy i związanej z tym zmiany wysokości wynagrodzenia, albo przeważnie do zmiany wysokości wynagrodzenia w krótkim okresie przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienia do świadczeń czyli złożeniem wniosku o wypłatę świadczenia. 

Wobec dokonanych pobieżnych ustaleń na podstawie systemu Zakład następnie przygotowywuje pismo wzywające pracodawcę do dostarczenia dokumentów związanych z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę oraz złożenia na piśmie stosownych wyjaśnień.

W odpowiedzi na wezwanie Zakładu płatnik składek przekazuje plik przeróżnych dokumentów z akt osobowych pracownika załączając pismo z wyjaśnieniami, jaki był motyw i intencja zmiany wynagrodzenia

Najczęstszą przyczyną jest zmiana zakresu obowiązków, powierzenie bardziej odpowiedzialnych i skomplikowanych zadań, większa odpowiedzialność, dyspozycyjność również w niedzielę i święta.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 04.08.2005r. (II UK 16/05, OSNP 2006/11-12/191) umowa o pracę wywołuje skutek nie tylko w ustaleniu wzajemnych stosunków między pracownikiem i pracodawcą ale również kształtuje stosunek ubezpieczenia społecznego, określając wysokość składki ubezpieczeniowej i w konsekwencji wpływając na wysokość świadczeń. 

W konsekwencji Zakład ustala od dnia dokonanej przez strony umowy o pracę zmiany jako właściwe wynagrodzenie w wysokości: najniższej krajowej, bądź wynagrodzenie pobierane przed zmianą, bądź takie jakie posiadają inni pracownicy świadczący pracę na podobnym stanowisku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydając przedmiotową decyzję ustalającą wysokość wynagrodzenia między stronami niweczy ustalenia poczynione przez strony w tym zakresie uznając je jako czynność nieważną, sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.

Podstawę wymiaru składki ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowić, bowiem powinno wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe, zachowujące cechy ekwiwalentności do świadczonej pracy, natomiast ocena godziwości tego wynagrodzenia wymaga uwzględnienia okoliczności każdego konkretnego przypadku, a zwłaszcza rodzaju, ilości i jakości świadczonej pracy oraz wymaganych kwalifikacji” (por. wyrok SA w Krakowie z 25 września 2012 r. III AUA 398/12).

Takie rozumienie godziwości wynagrodzenia odpowiada kryteriom ustalania wysokości wynagrodzenia z art. 78 § 1 kp (por. wyrok SN z 25 sierpnia 2010 r. II PK 50/10).

Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne uzależnionej od wysokości zarobków chodzi, bowiem o takie przełożenie wykonywanej pracy i uzyskiwanego za nią wynagrodzenia rzutującego na wysokość składki, które pozostaje w harmonii z poczuciem sprawiedliwości w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia wypłacanych z zasobów ogólnospołecznych. Tak uznał SA w Krakowie w wyroku z 19 maja 2016 r. (III AUa 1018/15). 

Z norm zawartych w art. 78 § 1 KP i z art. 18 3c § 1 KP nie wynika, jak chciałby tego Organ rentowy, ani nakaz wynagradzania wszystkich po równo, niezależnie od zakresu wykonywanych obowiązków i zakresu odpowiedzialności ani tym bardziej nakaz przyznawania wynagrodzeń w wysokości płacy minimalnej. Wynagrodzeniem godziwym o jakim mowa w art. 13 KP nie jest bowiem tylko wynagrodzenie w kwocie najniższej krajowej.

W odniesieniu do powyżej zaprezentowanego stanu faktycznego należało zauważyć, iż nie ma regulacji ustawowych, które uprawniałyby organy ZUS do swobodnego określenia wysokości wynagrodzenia stron umowy o pracę wbrew woli stron według nieznanych im kryteriów”. Uprawnienie takie ugruntowało orzecznictwo, jednakże wskazując konkretne do tego przesłanki np.: uchwała SN z dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05, w której stwierdzono:

W ramach art. 41 ust. 12 i 13 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe,

…jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa (art. 58 k.c.)” 

Jednocześnie należy podkreślić, iż przepisu art. 41 ust. 13 ustawy systemowej nie można postrzegać jako dającego możliwość ingerowania w wysokość deklarowanej przez ubezpieczonego podstawy wymiaru składek, jeżeli mieści się ona w granicach ustawowych (uchwała SN z dn. 21.04.2010r. II UZP1/10).

Należy jednak mieć na uwadze równocześnie, że strony stosunku pracy mają swobodę w kształtowaniu jego treści, w tym w kształtowaniu wysokości wynagrodzenia za pracę, które powinno być godziwe. 

Jak podkreślił Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 maja 2016 roku, sygn. Akt 1018/15:

„wzorzec godziwego wynagrodzenia, który czyni zadość ekwiwalentności zarobków do rodzaju i charakteru świadczonej pracy oraz posiadanych przez pracownika doświadczenia i kwalifikacji zawodowych, będzie uwzględniał między innymi takie czynniki, jak: siatka wynagrodzeń obowiązująca w zakładzie pracy; średni poziom wynagrodzeń za taki sam lub podobny charakter świadczonej pracy w danej branży; wykształcenie; zakres obowiązków; odpowiedzialność materialna oraz dyspozycyjność.” 

Ponadto podkreślenia wymaga, że kwestia wysokości wynagrodzenia zazwyczaj jest przedmiotem negocjacji stron stosunku pracy i do momentu, do którego mieści się w granicach płacy „godziwej”, sprawiedliwej, organ rentowy, nie może ingerować w treść uzgodnionych przez strony warunków płacowych co potwierdza  Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z dnia 18 maja 2014 roku, sygn. akt VIII U 2699/13)

ocena wartości pracy konkretnego pracownika dla jego pracodawcy jest niemożliwa, gdyż nie decydują o tym jedynie kryteria obiektywne, a ponadto stanowi to niedozwoloną ingerencję w prawa przedsiębiorcy do ustalania wynagrodzenia za pracę poza wyzyskiem lub naruszeniem praw pracowniczych, o których mowa w przepisach prawa.

W ocenie autora artykułu każda sprawa jest indywidualna i rozstrzygnięta w powyżej wskazanym zakresie w przedmiocie wydanej przez ZUIS decyzji wymaga konsultacji w kierunku oceny zasadności odwołania i skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego bądź ustalenia braku ku temu przesłanek.

Zdjęcie: Markus Spiske on Unsplash

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 502 358 833
e-mail: kancelaria.lawnik@gmail.com

Odwołanie do decyzji ZUS

Angelique Guillot-Ławnik09 września 2020Komentarze (0)

Najczęstszą formą dowiedzenia i obrony swoich praw w styczności z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych jest odwołanie od wydanej przezeń decyzji administracyjnej. W większości spornych przypadków, z tą państwową jednostką organizacyjną administracji rządowej, która w Rzeczpospolitej Polskiej ma służyć realizacji Naszego tj. każdego ustawowo uprawnionego, prawa do zabezpieczenia społecznego, będziemy prowadzić postępowanie mające na celu zmianę wydanej decyzji.

Nazywam się Angelique Guillot – Ławnik i od ponad 6 lat specjalizuje się w prawie ubezpieczeń społecznych, które realizuje powołany Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Będąc na pierwszym roku aplikacji radcowskiej tj. w 2014 roku, rozpoczęłam przygodę z gałęzią prawa, jaką są ubezpieczenia społeczne, na tamten czasookres ledwo znając pojęcia Ubezpieczonego, płatnika składek czy rodzaju ubezpieczeń, nie mówiąc o tym, że myliłam chorobowe ze zdrowotnym.

Jednakże bardzo szybko mnie zainteresowało te zagadnienia prawne, z uwagi na ogromną różnorodność, zaś poznawanie jego kruczków stawało się przyjemnością.

Od ponad 3 lat jestem radcą prawnym i na chwilę obecną śmiało mogę powiedzieć o sobie specjalista z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponadto od ponad 1 roku prowadzę indywidualną Kancelarię Radcy Prawnego w Lublinie specjalizującą się w sporach z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych na terenie niemalże całego kraju.

Z pierwszym z czym miałam do czynienia rozpoczynając przygodę z ubezpieczeniami społecznymi to właśnie kwestie dotyczące odwołania od decyzji ZUS. 

Ściśle przechodząc do tematyki zagadnienia nie można nie wspomnieć o jedynym wręcz prejudycjalnym postępowaniu w sporach z ZUS, ocierającym o dwa systemy prawne:

  • mianowicie postępowaniem administracyjnym, którego przepisy są  właściwe w postępowaniu przed samym Organem rentowym,
  • jak również postępowaniem cywilnym, którego przepisty stają się właściwe w sytuacji złożenia odwołania od decyzji ZUS i przekazania przez Zakład tego odwołania do właściwego Sądu.

Odwołanie do decyzji ZUS nie jest trudną sztuką wymaga skupienia

Zanim Zakład Ubezpieczeń Społecznych
wyda decyzję administracyjną

Nie zawsze i nie w każdym przypadku ZUS kontaktując się z nami, albo My z nim – wyda decyzję administracyjną.

Decyzja taka zostanie wydana po przeprowadzeniu przez Zakład tzw. postępowania administracyjnego na poziomie komórki merytorycznej czyli Wydziału danego Oddziału ZUS w Polsce właściwego dla danego typu spraw – przykładowo – dla spraw emerytalnych – Wydziału Emerytalno-Rentowego – dla spraw dotyczących zadłużeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne – Wydziału Realizacji Dochodów.

Takie postępowanie może zostać zainicjowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dwojaki sposób, w sytuacji kiedy my wystąpimy do Zakładu o „coś”, bądź z urzędu kiedy to Zakład „znajdzie coś” i będzie chciał nas skontrolować.

Niezależnie od bodźca rozpoczęcia i prowadzenia postępowania, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest obowiązany prowadzić je względem Nas zgodnie z powszechnie obowiązującymi w tym zakresie przepisami postępowania administracyjnego. W wielu przypadkach już na tym etapie ZUS łamie zasady postępowania, co w konsekwencji może skutkować Naszą niewiedzą w obronie swoich praw już w tym wczesnym stadium.

W wielu przypadkach prawidłowa aktywność Ubezpieczonego/Płatnika składek podczas takiego postępowania wyjaśniającego, wyrażająca się w wyczerpującym przedłożeniu żądanych przez Organ dokumentów i złożeniu prawidłowych wyjaśnień, mogłaby skutkować wydaniem pozytywnej decyzji, tym samym zamykając sprawę. 

Trudno wyrazić jakimi czynnikami jest to spowodowane, ale przeważająca większość z Nas szuka pomocy specjalisty dopiero po otrzymaniu decyzji z ZUS, która w sposób niekorzystny rozstrzyga nasze prawa bądź obowiązki. W wielu przypadkach korzystna decyzja mogłaby zostać wydana po przeprowadzonym postępowaniu z prawidłowym naszym udziałem i zaangażowaniem.

Niezależnie od przedmiotu sprawy czyli tego czego dotyczy postępowanie wyjaśniające i czy jest zainicjowane na Nasz wniosek czy z urzędu – tzw. szerokopojęta kontrola przez ZUS, jego przebieg powinien wyglądać tak samo,
z zachowaniem tych samych rygorów prawnych wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego.

Rodzaje decyzji administracyjnych wydawanych przez ZUS

ZUS wydaje decyzje praktycznie w każdym zakresie, w którym został ustawowo umocowany do wykonywania zadań z zakresu zabezpieczenia społecznego obywateli.

Do najbardziej popularnych, bo dotyczących każdego z Nas na jakimś etapie naszego życia należą:

  1. zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym tj. ustalania podlegania ubezpieczeniom w oparciu o zgłoszone przez Nas tytuły do ubezpieczeń (umowa o pracę, działalność gospodarcza czy umowa zlecenia itp.);
  2. zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru; 
  3. zasady, tryb i terminy: rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne – w tym zakresie będziemy mieli wszystkie kwestie związane np. z zadłużeniem w ZUS; 
  4. kwestie związane z rodzajami świadczeń (emerytury, świadczenie przedemerytalne, renty i jej rodzaje, zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, świadczenia rehabilitacyjne, jednorazowe odszkodowania) oraz zasadami i trybem ich przyznawania, bądź zwrotem jeżeli zostaną wykazane ustawowe przesłanki;

Otrzymałeś decyzję z ZUS i co dalej?

Z doświadczenia wiem, że najczęściej dopiero po otrzymaniu decyzji administracyjnej z ZUS, która jest aktem administracyjnym roztaczającym o naszych prawach i obowiązkach, w sytuacji jej niekorzystnego  rozstrzygnięcia – zaczynamy szukać pomocy prawnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysyła Nam czyli Ubezpieczonym/Płatnikom składek decyzje w formie papierowej za pomocą operatora pocztowego.

Z niewiadomych do końca przyczyn, na pewno związanych z aspektem oszczędności ekonomicznej, ZUS jedne decyzje wysyła listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, inne zaś znajdujemy po prostu w skrzynce pocztowej. Odnośnie kwestii związanej z liczeniem terminu na wniesienie przez Nas odwołania, w przypadku kiedy decyzję otrzymamy listem zwykłym – niech się nią martwi sam Zakład. W razie sporu to on będzie musiał udowodnić, że np. wnieśliśmy odwołanie z przekroczeniem terminu.

Z chwilą odbioru decyzji z ZUS, która wydała dla Nas jakiekolwiek niekorzystne bądź wątpliwe rozstrzygnięcie mamy miesięczny termin na złożenie odwołania. Czyli jeśli otrzymaliśmy decyzję w dniu 15 września – mamy termin do 15 października.

Pouczenie w decyzji z ZUS

Każda decyzja, aby można było ją w świetle przepisów prawa administracyjnego uznać za taki akt – musi spełniać określone kryteria formalne. Jednym z nich jest pouczenie. W każdej decyzji musi znaleźć się pouczenie, które w praktyce brzmi:

W przypadku uznania, że niniejsza decyzja nie jest zgodna z przepisami prawa lub ze stanem faktycznym, można wnieść odwołanie za pośrednictwem organu rentowego do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania – Sądu -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Po tym terminie staje się prawomocna.

Samo Odwołanie nie jest jakimś skomplikowanym pismem, wystarczy że jasno w nim wskażemy, że nie zgadzamy się z rozstrzygnięciem zawartym w wadliwej w Naszej ocenie decyzji – wskazując jej datę oraz znak/numer, a także to czego się domagamy.

Większą „moc obrony”, takie odwołanie będzie miało jak dodatkowo wskażemy w nim dowody na poparcie naszych praw, bądź wyprowadzimy umiejętny wywód prawny dotyczący odmiennej interpretacji przepisu prawnego.

Na koniec należy pod takim odwołaniem złożyć swój podpis i w dwóch egzemplarzach przedłożyć w ZUS.

Odwołanie od decyzji ZUS
– lepiej z prawnikiem

Jeżeli sprawę odwołania od decyzji ZUS przekazujemy do prawnika – specjalisty w tym zakresie tj. radcy prawnego lub adwokata – odwołanie zostanie przygotowane w sposób profesjonalny z zachowaniem wszystkich wymogów prawem przewidzianych dla pism procesowych, ze wskazaniem podstaw prawnych, odpowiednich zarzutów i wniosków procesowych, jak również z profesjonalnym uzasadnieniem naszych racji z punktu widzenia interpretacji norm prawnych i obowiązującego w danym zakresie orzecznictwa.

Ponadto wskaże nam jakich dowodów dla pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy powinniśmy poszukać, ustali czy w ogóle nimi dysponujemy  i odpowiednio wypyta o istotne dla sprawy informacje.

Pomimo, że zgodnie z pouczeniem odwołanie kierujemy do Sądu powszechnego, czyli w zależności od rodzaju sprawy do właściwego Sądu Rejonowego lub Sądu Okręgowego, to składamy je za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Bowiem to ZUS decyduje ostatecznie czy takie Odwołanie przekaże do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych czy też nie.

Co się dzieje ze złożonym przez Ciebie
odwołaniem od decyzji ZUS

Z chwilą kiedy złożysz Odwołanie od decyzji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma on 30 dni na jego uwzględnienie i wydanie nowej decyzji uznającej „nasze racje” bądź przekazanie w tym terminie naszej sprawy do właściwego Sądu.

Odwołanie w pierwszej kolejności trafia do Wydziału merytorycznego – czyli tego, który prowadził postępowanie wyjaśniające i wydał decyzję.

Sprawa ponownie jest analizowana z uwzględnieniem podniesionych zarzutów. Komórka merytoryczna po złożeniu odwołania wraz z dowodami albo je uwzględni i wyda nową decyzję uwzględniającą Twoje żądanie – co niestety w praktyce bardzo rzadko się zdarza, albo przygotuje stosowne stanowisko, w którym wyrazi pogląd dlaczego Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i wraz z którym przekaże sprawę do Wydziału Obsługi Prawnej.

W Wydziale tym, w którym pracują prawnicy – specjaliści z prawa ubezpieczeń społecznych oraz radcowie prawni, sprawa ponownie jest analizowana i sporządzana jest odpowiedź na odwołanie wraz z którą i załączonymi Naszymi aktami zawierającymi dokumenty zgromadzone w sprawie – Twoje Odwołanie zostaje przekazane do właściwego Sądu.

Zgodnie z Kodeksem Postępowania Cywilnego:

§ 1. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych.
§ 2. Do właściwości sądów rejonowych należą sprawy:

1) o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński oraz pogrzebowy;
2) o świadczenie rehabilitacyjne;
3) o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, 

W Sądzie sprawa toczy się w ramach reguł właściwych dla procesu cywilnego zgodnie z Kodeksem Postępowania Cywilnego.

Odwołujący jak i Organ rentowy stają się pełnoprawnymi stronami postępowania – każda walcząc o swoje racje, a wynik zależy od tego która ze stron bardziej udowodni swoje twierdzenia i wykaże stosownymi dowodami jaki istniał rzeczywisty stan faktyczny.

Zdjęcie: Mari Helin on Unsplash

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 502 358 833
e-mail: kancelaria.lawnik@gmail.com